Znajdź w serwisie:
Hasło:
Kontrole

Środki z ZFŚS możesz przeznaczyć tylko na działalność socjalną


Z okazji świąt Bożego Narodzenia dyrektor gimnazjum postanowił obdarować swoich pracowników bonami świątecznymi a ich dzieci paczkami ze słodyczami. Zgodnie z zapisami w regulaminie ZFŚS, który obowiązuje w szkole, dyrektor przyznał bony (a dzieciom pracowników - paczki) każdemu pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę, który przepracował w szkole przynajmniej 6 miesięcy i który złożył wniosek o przyznanie tych świadczeń.
Na czym polegał błąd dyrektora (pracodawcy) co mu grozi w razie kontroli PIP?


Uważaj na błąd!

Błąd dyrektora gimnazjum polegał na przyjęciu w regulaminie ZFŚS, a tym samym przy przydzielaniu bonów i paczek, kryteriów niezgodnych z ustawą z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, dalej jako: ustawa o zfśs. Jednak nawet gdyby takiego zapisu w regulaminie nie było, także nie wolno przyznawać świadczeń w oparciu o pozasocjalne kryteria.

Środki z ZFŚS tylko na działalność socjalną dla najbardziej potrzebujących

Podstawową zasadą związaną z przeznaczaniem środków z ZFŚS jest to, że mogą być one przeznaczone tylko na działalność socjalną i przyznawane w zależności od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. Oznacza to, że nie można tych środków przeznaczać na pomoc wszystkim pracownikom, chyba że sytuacja życiowa, rodzinna i materialna wszystkich pracowników jest taka sama, co w praktyce raczej się nie zdarza. W związku z tym pracodawca (dyrektor szkoły) gospodarując środkami z ZFŚS powinien przeznaczać je przede wszystkim na wsparcie, w postaci różnego rodzaju świadczeń typu zapomogi, pożyczki na cele mieszkaniowe, dopłaty do wypoczynku zakup znaków legitymacyjnych itp. dla osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji a nie dla wszystkich.

Wymiar zatrudnienia, rodzaj umowy ani staż pracy nie mają znaczenia

Jedynym kryterium, jakim powinien się kierować pracodawca gospodarując środkami z ZFŚS jest kryterium socjalne, czyli pomoc najbardziej potrzebującym. Oznacza to, że wszelkie inne różnicowanie pracowników np. ze względu na rodzaj zawartej umowy, staż pracy, czy wymiar zatrudnienia jest niezgodne z ustawą o zfśs.

Każdy pracownik ma prawo do świadczeń z ZFŚS, o ile spełni kryteria określone w regulaminie funduszu

Ze świadczeń finansowanych z ZFŚS mają prawo korzystać wszyscy zatrudnieni w placówce pracownicy, o ile spełnią wymagania określone w regulaminie, które powinny mieć na celu rozpoznanie sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracowników i przyznanie świadczeń tym, którzy najbardziej potrzebują wsparcia.

Z orzecznictwa Sądu Najwyższego
Pracodawca administrujący środkami zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie może ich wydatkować niezgodnie z regulaminem zakładowej działalności socjalnej, którego postanowienia nie mogą być sprzeczne z zasadą przyznawania świadczeń według kryterium socjalnego, to jest uzależniającego przyznawanie ulgowych usług i świadczeń wyłącznie od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu (wyrok SN z 20 sierpnia 2001 r.).

Wskazówka dotycząca gospodarowania funduszem ZFŚS i przyznawania świadczeń

Aby prowadzić działalność socjalną zgodnie z zapisami ustawy o zfśs musisz pamiętać o następujących kwestiach.
Wskazówka 1: podstawą działalności socjalnej jest regulamin ZFŚS, który musi być zgodny z ustawą o zfśs, dostosowany do potrzeb pracowników, a także uzgodniony ze związkami zawodowymi, a gdy one nie działają w placówce - z przedstawicielami pracowników (art. 8 ust. 2 ustawy o zfśs). Jeżeli nie uzgodnisz ze związkami zawodowymi działającymi w placówce zasad przyznawania świadczeń i sam podejmiesz w tej sprawie decyzję to związki zawodowego mogą wystąpić do sądu z żądaniem zwrotu rozdysponowanych w ten sposób kwot (wyrok SN z 19 listopada 1997 r.).

Wskazówka 2: w regulaminie ZFŚS powinieneś określić jakie rodzaje świadczeń będą finansowane ze środków funduszu, oraz jakie kryteria muszą spełnić pracownicy, aby otrzymać poszczególne świadczenia. Określasz zatem sposób dokumentowania sytuacji materialnej pracowników (np. formę i częstotliwość przedstawiania oświadczenia o dochodach), sposób właściwe wykorzystania przyznanych środków (np. faktury za pobyt w ośrodku wypoczynkowym, faktury za zakup książek dla dzieci itp.).

Wskazówka 3: świadczenia z ZFŚS przyznajesz posługując się tylko i wyłącznie kryterium socjalnym, tzn. bierzesz pod uwagę ogólną sytuację życiową pracowników, a nie tylko np. wysokość dochodów, może się bowiem okazać, że jeden pracownik o takich samych dochodach jak inny ma na utrzymaniu wielodzietną rodzinę, w przypadku, gdy inny prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W praktyce może się zatem okazać, czy tylko niektórzy pracownicy będą uprawnieni do świadczeń z funduszu.

Wskazówka 4: określając warunki, jakie musi spełnić pracownik ubiegający się o dane świadczenie z funduszu nie twórz pozornych kryteriów z myślą o tym, aby świadczenia przyznać jak największej liczbie pracowników. Oznacza to, że jeżeli jako kryterium zróżnicowania wysokości np. dofinansowania do wypoczynku przyjąłeś dochód przypadający na jedną osobę w rodzinie, to tzw. widełki dochodowe muszą być w odpowiedni sposób zróżnicowane, tak aby przede wszystkim zmieścili się w nich pracownicy o najtrudniejszej sytuacji, a nie wszyscy.

Co Ci grozi?

Pracodawca, który dysponuje środkami z funduszu w sposób niezgodny z przepisami ustawy o zfśs np. odmawia przyznania określonego świadczenia pracownikowi, który nie spełnia wymogu dotyczącego wymiaru zatrudnienia, czy rodzaju zawartej z nim umowy naraża się na poważne konsekwencje. W takiej sytuacji pracownicy oraz związki zawodowe mogą złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, która przeprowadzi w zakładzie kontrolę w tym zakresie. Kara jaka grozi w tym przypadku pracodawcy to grzywna w wysokości do 5.000 zł (art. 12a ust. 1 ustawy o zfśs).

Podstawa prawna:

  • art. 8, art. 12a ust. 1 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 20 sierpnia 2001 r. I PKN 579/00 OSNP 2003/14/331,
  • wyrok SN z 19 listopada 1997 r. I PKN 373/97 OSNP 1998/17/507.

Chcesz wiedzieć więcej. Poproś o wysłanie bezpłatnego egzemplarza czasopisma a dodatkowo otrzymasz p

 

Bądź zawsze na bieżąco ze zmianami w przepisach oświatowych i ich najnowszymi interpretacjami. Dowiedz się, jak w praktyce zastosować przepisy oświatowe dotyczące takich zagadnień jak: emerytura nauczycielska, dodatek za wysługę lat, odprawy dla nauczyciela, urlop dla poratowania zdrowia,urlop wypoczynkowy nauczyciela.

Dyrektor szkoły - Wniosek o rozpoczęcie stażu na nauczyciela dyplomowanego - Wniosek o rozpoczęcie stażu na mianowanego - Prawo oświatowe - Emerytury dla nauczycieli
Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., ul. Łotewska 9A,
03-918 Warszawa, NIP: 526-19-92-256
Numer KRS: 0000098264 - Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy,
Wysokość kapitału zakładowego: 200 000 zł.

Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.