Znajdź w serwisie:
Hasło:
Temat numeru

Odwołanie wicedyrektora zgodnie z przepisami

Odwołanie - tylko w przypadkach wskazanych w przepisach!

Odwołanie ze stanowiska wicedyrektora należy do kompetencji dyrektora szkoły. Jest to możliwe tylko w przypadkach określonych w ustawie o systemie oświaty. Zawsze musi być poprzedzone zasięgnięciem opinii 3 organów: organu prowadzącego, rady szkoły (placówki) oraz rady pedagogicznej, a w szczególnych sytuacjach (gdy odwołanie następuje w ciągu roku szkolnego) konieczna jest również opinia kuratora oświaty (art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty).

Przyczyny odwołania wicedyrektora

Wicedyrektora odwołuje się wyłącznie w sytuacjach wskazanych w art. 38 ustawy o systemie oświaty, czyli:
1) obligatoryjnie z powodu:
a) złożenia przez niego rezygnacji (za 3-miesięcznym wypowiedzeniem),
b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli (bez wypowiedzenia),
c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a ustawy o systemie oświaty.
2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (także w czasie roku szkolnego i bez wypowiedzenia) - to jest fakultatywna możliwość odwołania (art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty).

UWAGA
Odwołanie z funkcji może zostać dokonane nawet w czasie przebywania wicedyrektora na zwolnieniu lekarskim, bowiem nie jest ono objęte ochroną z Kodeksu pracy, czyli - ochroną objęty jest stosunek pracy, funkcja nie.
W przypadku odwołania nauczyciela z funkcji kierowniczej nie mamy do czynienia ani z rozwiązaniem stosunku pracy, ani z wypowiedzeniem warunków pracy i płacy. Postępowanie dyrektora w kwestii odwołania wicedyrektora powinno zależeć od podstawy prawnej (przyczyny) odwołania wicedyrektora.

Odwołanie wicedyrektora z którym nie układa się współpraca - przykład z życia

PRZYKŁAD
Problem: Nowy dyrektor chce odwołać wicedyrektora (powołał go poprzedni dyrektor a obecny dyrektor ma swojego kandydata lub dotychczasowa dobra współpraca przestała się układać). Czy i kiedy może to zrobić?

Rozwiązanie: Musi istnieć powód odwołania, który dałoby się zakwalifikować, jako „przypadek szczególnie uzasadniony" - w praktyce jest to trudne rozwiązanie (art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty), lub muszą zaistnieć przesłanki obligatoryjnego odwołania ze stanowiska (art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty) (tu nie ma problemu z zastosowaniem tego trybu, o ile zaistnieją ustawowe przesłanki pozwalające odwołać wicedyrektora).

Jeżeli dyrektor zdecyduje odwołać wicedyrektora w tym trybie, to musi pamiętać że:
1) powinien zasięgnąć opinii: organu prowadzącego, rady szkoły, (jeżeli jest powołana) oraz rady pedagogicznej (wymóg formalny) - analogicznie jak przy powoływaniu wicedyrektora (art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty),
2) odwołanie musi poprzedzać zasięgnięcie opinii kuratora oświaty (w szkole artystycznej - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego) (art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty),

Opinia kuratora (ministra) powinna być wydana w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania prośby dyrektora o opinię. Niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej (art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty).

W piśmie odwołującym wicedyrektora dyrektor powinien wskazać:
1)podstawę prawną (w związku „ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem", należy podać art. 37 ust. 1 w związku z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty),
2) powód odwołania (z odpowiednim uzasadnieniem!),
3) termin odwołania (z jaką data następuje odwołanie),
4) pouczenie o możliwości wniesienia do sądu pracy żądania zasądzenia odszkodowania z tytułu nieuzasadnionego odwołania lub naruszenia określonego przepisami trybu odwołania. W uchwale z 5 maja 1993 r. Sąd Najwyższe orzekł, że nauczycielowi odwołanemu z funkcji wicedyrektora szkoły z naruszeniem art. 37 ust. 1 w związku z art. 38 ustawy o systemie oświaty nie przysługuje roszczenie o orzeczenie bezskuteczności odwołania ani o przywrócenie do pracy na dotychczasowym stanowisku, przysługuje mu natomiast roszczenie o odszkodowanie na podstawie odpowiednio stosowanych art. 45 § 2 i art. 471 Kodeksu pracy.

W piśmie odwołującym można zamieścić wzmiankę: „po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, organu prowadzącego, rady szkoły oraz rady pedagogicznej odwołuje Pana/Panią ze stanowiska wicedyrektora (po podstawie prawnej). Odwołanie wicedyrektora w takim wypadku może nastąpić w czasie roku szkolnego i jest odwołaniem bez wypowiedzenia.

Ważne!
Odwołanie wicedyrektora w „przypadku szczególnie uzasadnionym" jest kłopotliwe, ponieważ wymaga dokładnego i szczegółowego uzasadnienia. Nie może mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego. Przepisy nie rozstrzygają, jakie sytuacje należy uznać, jako „przypadki szczególnie uzasadnione", dlatego trudno jednoznacznie wskazać powody, które uzasadniałyby takie działanie. Orzecznictwo sądowe wskazuje na to, że wątpliwe jest, czy można uznać za „przypadek szczególnie uzasadniony" np.:
1) ukaranie dyrektora karą nagany za zachowanie o charakterze incydentalnym - wyrok SN z 9 grudnia 2003 r.,
1) utratę zaufania (o ile nie wynika z rażącego niedbalstwa wicedyrektora lub oczywistych błędów popełnianych przez niego) - ww. wyrok SN z 9 grudnia 2003 r.
3) złą współpracę.

Konsekwencje odwołania wicedyrektora z naruszeniem przepisów

Jeżeli dyrektor zdecyduje się odwołanie wicedyrektora z podaniem podstawy: „przypadek szczególnie uzasadniony" art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty) i zostanie ono uznane za niezgodne z przepisami, to musi się liczyć z tym, że:
1) sąd może uznać odwołanie wicedyrektora za wadliwe, ale będzie ono skuteczne. Oznacza to, że wicedyrektor zostanie usunięty ze stanowiska, ale nadal pozostanie w nauczycielskim stosunku pracy ze szkołą. Sąd może w takiej sytuacji przyznać odwołanemu wicedyrektorowi odszkodowanie za niezgodne z prawem odwołanie ze stanowiska w wysokości obejmującej dodatek funkcyjny za okres trzech miesięcy (art. 45 § 2 i art. 47¹ Kodeksu pracy, uchwała SN z 5 maja 1993 r.).
1) organ prowadzący może wobec dyrektora wyciągnąć konsekwencje służbowe - w szczególności, jeśli okaże się, że odwołany wicedyrektor zgłosi roszczenie o odszkodowanie (np. za naruszenie prawa może domagać się od Ciebie naprawienia szkody, czyli zapłaty odszkodowania na zasadach określonych w przepisach dotyczących odpowiedzialności materialnej).

Odwołanie wicedyrektora, który został radnym - przykład z życia

PRZYKŁAD
Problem:
Wicedyrektor został radnym, co zdaniem dyrektora nie pozwala na rzetelne wywiązywanie się z licznych zadań związanych z pełnieniem tych dwóch funkcji. Co może zrobić w tej sytuacji? Czy może odwołać wicedyrektora z funkcji?

Rozwiązanie: Wicedyrektora szkoły prowadzonej przez gminę, który został wybrany na radnego tej gminy dotyczy art. 24b ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Oznacza to, że nie może m.in. wykonywać funkcji kierownika lub jego zastępcy w jednostce organizacyjnej tej gminy (np. szkole). Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu osoba ta obowiązana jest złożyć wniosek o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy (otrzymuje urlop bezpłatny na okres sprawowania mandatu oraz 3 miesięcy po jego wygaśnięciu). Niezłożenie przez radnego wniosku jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu. Radny otrzymuje urlop bezpłatny bez względu na rodzaj i okres trwania stosunku pracy. Stosunek pracy zawarty na czas określony, który ustałby przed terminem zakończenia urlopu bezpłatnego, przedłuża się do 3 miesięcy po zakończeniu tego urlopu. W świetle tych zapisów prawa wicedyrektor może:
1) przyjąć mandat radnego, co zobowiązuje go do wystąpienia o urlop bezpłatny,
2) zrezygnować z mandatu i pozostać wicedyrektorem.
Analogicznie, jeśli wicedyrektor pełni funkcję w szkole prowadzonej przez powiat i został radnym powiatowym - obowiązuje art. 24 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.


Dyrektor, który zamierza odwołać wicedyrektora powinien:
1) przemyśleć, czy zdoła odwołać wicedyrektora zgodnie z art. 38 ustawy o systemie oświaty (patrz: Przykład 1 oraz konsekwencje odwołania z naruszeniem prawa),
2) postępować zgodnie z odpowiednią procedurą odwołania w zależności od tego, jaką podstawę prawną zastosuje (odwołanie obligatoryjne czy też „przypadek szczególnie uzasadniony") - o ile oczywiście dyrektor ma pewność, że odwołanie będzie uzasadnione. zasięgnąć opinii 3 organów (organu prowadzącego, rady szkoły, (jeśli jest powołana, rady pedagogicznej),
3) jeśli odwołanie będzie, jako „przypadek szczególnie uzasadniony" obowiązkowo najpierw zasięga opinii kuratora.

Odwołanie wicedyrektora, które pełni funkcję kierowniczą w innej szkole - przykład z życia


PRZYKŁAD
Problem: Dyrektor chce odwołać wicedyrektora ze stanowiska, bowiem który przyjął funkcję kierowniczą w innej szkole (np. wicedyrektora, dyrektora) ponieważ uważa, że łączenie tak licznych obowiązków będzie odbywać się kosztem szkoły.

Rozwiązanie: Procedura odwołania nie zmienia się z tego powodu, że wicedyrektor jest dyrektorem dwóch szkół. Dyrektor powinien postąpić tak jak to zostało opisane w Przykładzie 1 - patrz str. X. (art. 38 ustawy o systemie oświaty).
W przypadku niewywiązywania się wicedyrektora szkoły z nałożonych na niego obowiązków dyrektor szkoły posiada kompetencje do ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli (bez wypowiedzenia) Wicedyrektor w ramach obowiązującego go wymiaru czasu pracy (40 godz. tyg. - art. 42 ust. 1 Karty Nauczyciela) zobowiązany jest prowadzić zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze oraz wykonywać inne zadania powierzone mu przez dyrektora szkoły. Aby mógł wywiązywać się z nałożonych na niego zadań organ prowadzący obniża mu obowiązkowy wymiar godzin zajęć. Nie po to tak robi, by tworzyć wicedyrektorowi warunki do intensywnej pracy równolegle w innym miejscu narażając swoją szkołę na ryzyko zaniedbania. Dyrektor ma prawo rozliczyć wicedyrektora z jego obowiązków i podjąć działania wobec niego na wypadek niewywiązywania się z obowiązków.
Nie wydaje się możliwe, aby zajmowanie stanowiska wicedyrektora jednocześnie w dwóch szkołach nie kolidowało ze sobą, a osoba taka była w stanie właściwie wywiązać się ze wszystkich powierzonych jej przepisami prawa obowiązków w obowiązującym ją czasie pracy (2x40 godz. tygodniowo).

Wniosek rady pedagogicznej o odwołanie wicedyrektora trzeba rozpatrzeć

Rada pedagogiczna może wystąpić z wnioskiem o odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora lub z innego stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce (art. 42 ust. 2 ustawy o systemie oświaty). Wówczas dyrektor ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i powiadomić o jego wyniku radę pedagogiczną w ciągu 14 dni od otrzymania wniosku art. 42 ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Odwołanie wicedyrektora, które pełni funkcję w Kuratorium oświaty - przykład z życia

PRZYKŁAD
Problem
: Wicedyrektor zamierza przejść do pracy w kuratorium oświaty, co w takiej sytuacji z jego funkcją?

Rozwiązanie: Nauczycielowi mianowanemu i dyplomowanemu, przechodzącemu do pracy w kuratorium oświaty (także do CKE, OKE, urzędu administracji rządowej) z tzw. wyboru, w trybie art. 17 ust. 2 Karty Nauczyciela dyrektor udziela urlopu bezpłatnego na czas zajmowania stanowiska w kuratorium - nie może jednak rozwiązać z nim stosunku pracy. Przejście nauczyciela do kuratorium w tym trybie oznacza, że:
1) kuratorium może wystąpić do dyrektora z pismem o „przejściu" danego nauczyciela do pracy w tej instytucji. Do kuratorium można przejść dwojako: z rozwiązaniem np. na własny wniosek, poprzedniego stosunku pracy w szkole lub bez rozwiązywania go (w trybie art. 17 ust. 2 Karty Nauczyciela). Osoby przechodzące do kuratorium przechodzą jednocześnie pod ustawę o służbie cywilnej. Zgodnie z ustawą najpierw mają zatrudnienie na umowę na czas określony z uwagi na obowiązek przejścia służby przygotowawczej. Dopiero później mogą być zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru, w pełnym i niepełnym wymiarze czasu pracy, na czas nieokreślony i określony. Czyli w I etapie stosunek pracy jest stosunkiem „terminowym", bo po służbie przygotowawczej może nie otrzymać propozycji dalszej pracy w kuratorium. Z tego m.in. powodu chroni go Karta Nauczyciela nakazując szkole udzielenie mu urlopu bezpłatnego na czas zajmowania stanowiska w kuratorium (uchwała SN z 18 grudnia 2003 r. - podejmuje wątek stosunku „terminowego");
2) nauczyciel może złożyć rezygnację z zajmowanego stanowiska przed udzieleniem mu urlopu art. 17 ust. 3 Karty Nauczyciela.
Nauczyciel, który korzysta z urlopu bezpłatnego ma prawo powrócić do macierzystej szkoły (po rozwiązaniu stosunku pracy z kuratorium). Dyrektor nie ma jednak obowiązku przywracania go na stanowisko wicedyrektora.

Powołanie nowego wicedyrektora, gdy obecny jest na urlopie bezpłatnym - przykład z życia

PRZYKŁAD
Problem:
Czy podczas urlopu bezpłatnego na czas sprawowania funkcji w KO nauczyciel nadal pozostaje wicedyrektorem, w tym sensie, czy okres kadencji biegnie w tym okresie? Czy w tym czasie dostaje dodatek? Czy dyrektor podczas urlopu bezpłatnego wicedyrektora może powołać na to stanowisko inną osobę, bo np. potrzebuje kogoś do pomocy, a poprzedni wice ma dość sługi urlop bezpłatny?

Rozwiązanie: Urlop bezpłatny nie wiąże się z fizycznym świadczeniem pracy w szkole. Nauczyciel nie otrzymuje wynagrodzenia (w tym także dodatków do wynagrodzenia zasadniczego). Jeśli wicedyrektor nie złożył funkcji to można go z niej odwołać z racji nie świadczenia pracy. Nie jest to rozwiązanie stosunku pracy. Wówczas można powołać nowego wicedyrektora (procedury jak ustalone wyżej).


Podstawa prawna:

  • art. 34 ust. 2a, art. 34a ust. 2, art. 37 ust. 1 i ust. 2, art. 38 ust.1 pkt 2, art. 42 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.),
  • art. 45 § 2 i art. 47¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.),
  • art. 17 ust. 2 i ust. 3, art. 42 ust. 1ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, ze zm.),
  • art. 24b ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.),
  • art. 24 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 9 grudnia 2003 r., I PK 103/03,
  • uchwała SN z 5 maja 1993 r., I PZP 15/93,
  • uchwała SN z 18 grudnia 2003 r. III PZP 17/03.

Chcesz wiedzieć więcej. Poproś o wysłanie bezpłatnego egzemplarza czasopisma a dodatkowo otrzymasz p

 

Bądź zawsze na bieżąco ze zmianami w przepisach oświatowych i ich najnowszymi interpretacjami. Dowiedz się, jak w praktyce zastosować przepisy oświatowe dotyczące takich zagadnień jak: emerytura nauczycielska, dodatek za wysługę lat, odprawy dla nauczyciela, urlop dla poratowania zdrowia,urlop wypoczynkowy nauczyciela.

Dyrektor szkoły - Wniosek o rozpoczęcie stażu na nauczyciela dyplomowanego - Wniosek o rozpoczęcie stażu na mianowanego - Prawo oświatowe - Emerytury dla nauczycieli
Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o., ul. Łotewska 9A,
03-918 Warszawa, NIP: 526-19-92-256
Numer KRS: 0000098264 - Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy,
Wysokość kapitału zakładowego: 200 000 zł.

Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.